مهمترین مدلهای مربوط به زمینه کیفیت خدمات به صورت خلاصه آورده شده است.

جدول 2-3 خلاصه ای از مدلهای کیفیت خدمات
|
مدل |
یافته ها / کاربردها |
ضعف ها و محدودیت ها |
|
SQ1، مدل فنی کارکردی کیفیت |
کیفیت خدمت به کیفیت فنی، کیفیت کارکردی و تصویر سازمان بستگی دارد و کیفیت کارکردی مهمتر از کیفیت فنی میباشد. |
مدل تبیین برای چگونگی ارزیابی کیفیت کارکردی و فنی ارائه نمیکند. |
|
SQ2، مدل شکاف |
این مدل ابزاری تحلیلی است که مدیریت را قادر میسازد تا شکافهای میان تعدادی از متغیرهای اثرگذار بر کیفیت به طور سیستماتیک شناسایی کند. |
مطالعه اکتشافی و مقدماتی این مدل رویه واضحی را برای سنجش شکافها در سطوح مختلف را ارائه و تشریح نمیکند. |
|
SQ3، مدل ویژگی کیفیت خدمت |
این مدل مبنایی را برای تفکیک ساختن خدمت در سه بعد برای مدیریت بهتر کیفیت ارائه میکند. این مدل هم برای طراحی و هم بررسی تغییرات و رشد سلیقه مشتری مفید است |
ارزیابی کیفیت خدمات را در بر نمیگیرد. قادر به رویه ای عملی که مدیریت را برای شناسایی مشکلات کیفیت خدمت کمک کند و همچنین ابزارهای عملی بهبود کیفیت خدمت، نیست. |
|
SQ4، مدل ترکیبی کیفیت خدمت |
بهره گیری از مدل و وظایف مدیریتی مربوط میتواند مدیران را برای بهبود موفقیت ارائه خدمتشان در هر صنعتی یاری رساند. این مدل متغیرهای کلیدی را مشخص مینماید که مدیریت باید در برنامهریزی، اجرا و کنترل استراتژیهای بازاریابی خدمات به آنها توجه کند به گونه ای که این امر موجب جلوگیری و یا حداقل شدن شکاف کیفیت خدمات میگردد.
|
نیازمند تایید تجربه برای انواع متفاوت خدمت نیاز به بررسی دارد. |
|
SQ5، مدل صرفاً عملکرد |
کیفیت خدمت باید به عنوان یک نگرش، مفهوم سازی و ارزیابی شود.SERVPERF عملکرد محور، در مقایسه با SERVCOUAL کاراتر است، چرا که تعداد آیتم ها را تا 50 درصد کاهش داد و نتایج بهتری ارائه میکند. کیفیت خدمت ماقبل رضایت مصرف کننده است و ممکن است اثر بهتری بر نیات خرید داشته باشد. |
نیاز به تصمیم برای همه مجموعههای خدمات دارد. رابطه کمی میان رضایت مصرف کننده و کیفیت خدمت وجود دارد. |
|
SQ6، مدل ارزش ایده آل کیفیت خدمت |
این مدل اهمیت اجزای متنوع خدمت مورد مطالعه را شناسایی و یکپارچه میکند. این مدل رویکرد یادگیری جدیدی در زمینه چگونگی شکلگیری و پایداری ذهنی یک استاندارد ایده آل را ارائه میکند. |
آیتمهای بسیار اندکی برای خلق ارزش و رضایت مشتری استفاده شده است باید برای همه مجموعههای خدمات تعریف شوند. |
|
SQ7، مدل EP,NQ |
این مدل مباحثی در زمینه تعاریف مفهومی و عملیاتی انتظارات و انتظارات تعدیل شده را توسعه میدهد. روایی معیار و سازه در مدل EPبالاتر از مدل SERVCUAL و NGاست. |
این مدل صرفا برای نمونههای کوچک و محدودی از مجموعه خدمات تست شده است. (فروشگاه حراجی) |
|
SQ8، مدل همراستایی فناوری اطلاعات |
این مدل توصیف میکند که فناوری اطلاعات چگونه میتواند برای بهبود خدمت به مشتری با توجه به ابعاد اصلی کیفیت خدمات استفاده شود، این ابعاد شامل اعتبار، پاسخگویی، مهارت، دسترسی، ارتباطات، امنیت و درک مشتری میگردد. این مدل میتواند به سازمان جهت تشخیص منافع کامل بهره گیری از سیستمهای اطلاعاتی برای بهبود کیفیت خدمات یاری رساند. |
این مدل صرفا اثر فناوری اطلاعات بر کیفیت خدمات را برجسته میکند ولی روشی برای ارزیابی و کنترل کیفیت خدمت ارائه نمیکند. این مدل در مورد سطح فناوری اطلاعات مورد نیاز برای مجموعه ای مختلف خدمات مطلبی ارائه نکرده است. |
|
SQ9، مدل تاثیر کلی و ویژگی |
مدل مبنی بر ویژگی، ایجاد و شکلدهی ارزیابیهای کیفیت خدمات برای خدمات سلف سرویس مبتنی بر فناوری را تسهیل میکند. مدل اثر کلی نیز پشتیبانی می شود اما قدرت تبیین مدل مبتنی بر ویژگی را نمی افزاید. |
نیاز به تعمیم به سایر گزینههای سلف سرویس دارد. اثر متغیرهای جمعیت شناختی، قیمت، محیط فیزیکی و امثال آن مورد توجه واقع نشده است. |
|
SQ10، مدل کیفیت درک شده |
این مدل نشان میدهد که کیفیت خدمت و رضایت از یکدیگر متمایزند و سازگاری خواستهها بر رضایت اثر دارد. یک مشخصه کلیدی کیفیت خدمت و رضایت مصرف کننده، برآوردن خواستههای مشتری است. افزایش انتظارات اثر مثبتی بر ادراکات، رضایت مشتری از عملکرد دارد، اما همچنین اثر منفی بر رضایت در صورت عدم تایید است. |
این مدل چگونگی دستیابی و عملیاتی کردن کیفیت خدمت را مورد توجه قرار نداده است. این مدل در ارائه راهکارهایی برای بهبود در کیفیت خدمت ضعف است. |
|
SQ11، مدل ویژگی PCP |
چارچوبی ساده، موثر و کلی برای ارزیابی کیفیت خدمات در هر بخش خدمات ارائه میکند. رویه بهبود کیفیت خدمات را در ارتباط با میزان تعامل مورد توجه قرار میدهد. ابعاد این سه سطح از ویژگیهای مرتبط با نوع بخش و مصرف کننده هستند. |
مدل ابعاد کلی برای سه سطح از ویژگیها ارائه نمیدهد فاقد تایید تجربی است. |
|
SQ12، کیفیت خدمت خرده فروشی و ارزش درک شده |
کیفیت فنی خدمت عامل مهمی برای کیفیت محصولات و ادراکات ارزش است و بنابراین بر تعامل خرید تاثیر دارد. کیفیت کارکردی خدمت به طور مستقیم از طریق کیفیت محصول و ادراک ارزش بر تمایل خرید تاثیر دارد، ولی آن بر تمایلی از خرید که مستقل از ارزیابی محصول است اثر دارد. |
مدل صرفا بر یک سازه ارزش تمرکز و توجه دارد، مانند ارز برای پول، تعداد اندکی از آیتمهای هر سازه در این مطالعه ارائه شده است. |
|
SQ13، مدل کیفیت خدمت، ارزش مشتری و رضایت مشتری |
این مدل را میتوان به عنوان چارچوبی برای درک فرآیند تصمیم مصرف کننده و همچنین ارزیابی عملکرد شرکت استفاده کرد. |
مدل باید به انواع مختلف مجموعههای خدمت تعمیم داده شود. متغیرهای مدل از طریق آیتمهای نسبتاً اندکی ارزیابی میشوند. |
|
SQ14، مدل سوابق و واسط |
مصرف کننده عوامل مختلفی در ارتباط با خدمت را ارزیابی میکند و همچنین یک ارزیابی کلی از کیفیت خدمت را شکل میدهند (که مجموع مستقیم آن عوامل نیست). مدل سابقه درک کاملی از کیفیت خدمت و چگونگی شکل گیری این ارزیابیها ارائه میکند. رضایت مشتری نسبت به نیات رفتاری، پیش بینی کننده بهتری است. ایجاد یک نقش واسط و قوی، عامل مهمی برای ارزیابی رضایت مشتری جدای از کیفیت خدمات دارد، به ویژه هنگامی که سعی در تطبیق ارزیابی مشتری از خدمت داریم. |
پیشینههای (سوابق) رضایت مشتری تشریح نشده است. مدل نیت رفتاری را در عوض رفتار واقعی ارزیابی میکند. مدل باید به انواع مختلف مجموعههای خدمت تعمیم داده شود. |
منبع: (بزرگ حداد، 1390)
